Dieta wątrobowa
Jest to dieta na każdą chorobę wątroby. Jeśli chorujesz na którąś z dolegliwości wątroby zastosuj odpowiednie odżywianie. Przedstawiamy Ci dietę wątrobową na przykładzie dwóch chorób.
Pierwsza choroba to marskość wątroby
Dieta przy tej chorobie polega głównie na rezygnacji z wszystkich napoi alkoholowych (także piwa i wina) i na znacznym ograniczeniu tłuszczu, a także produktów i płynów z solą, ze względu na powstawanie obrzęków. Należy podawać pożywienie białkowo-węglowodanowe, bogate w witaminy. Trzeba unikać pokarmów, które powodują wzdęcia (np. gotowana kapusta, kwaśne i świeże pieczywo, suche nasiona warzyw strączkowych). Potrawy powinny być przygotowywane starannie i smacznie z dużym urozmaiceniem, bo chorobie tej towarzyszy brak apetytu, a dieta zawiera mało soli.
Nie należy podawać potraw, do przyrządzania których wymagana jest duża ilość tłuszczu, np. smażonych dań i zaprawianych zasmażkami. Zabrania się także tłustych: mięs, serów, drobiu, ryb, żółtek jajka, śmietany, ciast. Tłuszcz powinien być dostarczany w minimalnych ilościach, tylko pod postacią rafinowanych olejów roślinnych lub masła.
Duże ilości białka powinno się dostarczać w postaci białek jaj, odtłuszczonego mleka, chudego twarogu, chudego mięsa, ryb i drobiu. Warto jeść także suszone drożdże, które są źródłem białka i witamin z grupy B.
Najlepiej jeść potrawy gotowane, czasem duszone i pieczone, ale nie wolno zwiększać ilości tłuszczu. Węglowodany podawać trzeba pod postacią przetworów owocowych, cukru, miodu, potraw z mąki i kasz, nietłustych deserów.
Warto jeść wiele owoców i warzyw, szczególnie jako surówki. Nie wolno jeść wędlin, kiszonek, marynat, konserw rybnych i mięsnych, wywarów z kości, mięsa, drobiu, ryb, grzybów, musztardy, maggi, papryki i pieprzu. Wywary z włoszczyzny i mleka trzeba używać do przygotowywania zup.
Przykładowe potrawy:
Buraki z jabłkami
- 5 dag jabłek
- 35 dag buraków ćwikłowych
- 25 ml mleka
- 5 g masła
- 2 g cukru
- 5 g maki pszennej
Umyte buraki ugotować w łupinach, następnie je obrać i zetrzeć na grubej tarce. Jabłka surowe zetrzeć na tarce i połączyć z burakami dodając cukier. Z mleka i mąki przygotować zawiesinę, wlać do jarzyny i zagotować. Gdy już się ugotuje dodać masło.
Kasza na mleku
- 1 g soli
- 5 dag kaszy
- 400 ml odtłuszczonego mleka
Opłukać kaszę w zimnej wodzie i ugotować na mleku aż zmięknie.
Zapiekanka z jabłek i ryżu
- 20 dag jabłek
- 5 dag ryżu
- 1 dag cukru
- 100 ml mleka
- 5 g masła
Ryż gotuje się na sypko na mleku. Jabłka obiera i kroi w plastry. W naczyniu wysmarowanym masłem układa się warstwowo jabłka i ryż i przesypuje się je cukrem. Później piecze się to w piekarniku.
Zupa ze świeżych owoców
- 4 dag cukru
- 5 g maki ziemniaczanej
- 20 dag różnych świeżych owoców
- 350 ml wody
Wyciska się sok z owoców lub przygotowuje z nich przecier. Z części nieprzetartych gotuje się wywar, odcedza go, dodaje się mąkę ziemniaczaną i cukier i gotuje się to. Następnie dodaje się wcześniej przygotowany przecier lub surowy sok.
Surówka z selerów i jabłek
- 1 dag szczypioru
- 6 dag jabłek
- 6 dag selerów
- 5 g cukru
- 5 g kopru
- 3 g koncentratu owocowo-witaminowego
Jabłka i warzywa się opłukuje, a następnie selery i jabłka ściera się na grubej tarce, a koper i szczypior się sieka. Wszystko się miesza i polewa roztworem zrobionym z gotowanej wody, koncentratu i cukru.
Druga choroba to wirusowe zapalenie wątroby
Jest to zakaźna choroba, która powoduje zmiany zapalne i zwyrodnieniowe w miąższu wątroby. Choroba ta dzieli się na 3 okresy, w których trzeba różnicować sposób odżywiania.
W pierwszym okresie dieta ma na celu załagodzić objawy żołądkowo-jelitowe i oszczędzić wątrobę. Najpierw składa się ze słodzonych napojów, soków z warzyw i owoców, kompotu, herbaty, miodu, kleików z ryżu, płatków owsianych i kasz, a potem z biszkoptów, sucharków i puree z ziemniaków. Niewielkie ilości białka jajek, żelatyna i odtłuszczone mleko dostarczą białko w tym okresie.
Gdy wystąpi żółtaczka rozpoczyna się drugi okres. Trwa on 4-6 tygodni, ale czasem przeciąga się do 4 miesięcy. Należy wtedy zwiększać pomału wartość kalorii w pokarmach. Zaczyna się dietę węglowodanowo-białkową z ograniczeniem tłuszczu. Węglowodany dostarcza się w postaci kasz, delikatnych potraw mącznych, pieczywa, cukru, przetworów owocowych, miodu. Gotowane mięsa, ryby, drób, białka jajek i twaróg dostarczą wtedy pełnowartościowe, łatwo przyswajalne białko. Rafinowane oleje roślinne i masło to jedyne źródła tłuszczu. Owoce dostarcza się w postaci surowych soków i kompotów, a jarzyny gotowane, przecierane, oraz soki.
Dieta ta nie powinna zawierać przypraw i trudno strawnych potraw i wzdymających, tj. suche warzywa strączkowe, kapusta gotowana, kwaśne i świeże pieczywo. Potrawy trzeba podawać tylko gotowane i ograniczyć sól.
Trzeci okres rozpoczyna się z chwila ustępowania objawów choroby. Powoli rozszerza się dietę i stopniowo przechodzi się do normalnego żywienia. Jednak do roku czasu pewne przepisy diety należy dalej stosować. Nie wolno spożywać dużej ilości tłuszczu, tłustych potraw, tłustych mięs i ryb, ciast, ostrych serów, żółtek z jajka, smażonych, zimnych i wędzonych potraw, a także czekolady i piwa.
Przykładowe potrawy
Pulpety z mięsa
- 9 dag chudego mięsa
- 1 g soli
- 5 g masła
- 1 białko
- 10 dag czerstwej bułki
- 25 ml odtłuszczonego mleka
Masło łączy się ze zmielonym mięsem, ubitą pianą, oraz namoczoną w mleku i odciśnietą bułką. Gdy się to wszystko wymiesza klei się pulpety, wkłada je do wrzącej, osolonej wody i gotuje ok. 10 min.
Zupa ziemniaczana
- 200 ml wody
- 5 g mąki pszennej
- 50 ml mleka
- 15 dag ziemniaków
- 5 dag włoszczyzny bez kapusty
- 5 g masła
- 1 g soli
- zielona pietruszka
W wodzie gotuje się włoszczyznę i oczyszczone ziemniaki, po czym się przeciera. Z mleka i mąki przygotowuje się zawiesinę i wlewa do przetartych jarzyn i gotuje. Po zagotowaniu dodaje się masło, sól i posiekaną natkę pietruszki.
Budyń z twarogu na słodko
- 8 g maki pszennej
- 5 g masła
- 7 dag twarogu
- 2 dag cukru
- 2 białka
Twaróg uciera się z cukrem, dodaje się ubitą z białek pianę i mąkę. Lekko się wszystko miesza i nakłada do wcześniej wysmarowanej masłem formy. Gotuje się to ok. 25 minut pod przykryciem na parze.